Jongste aktiwiteit:

40 Die totenlieder
vir

40 Die totenlieder

40 Die totenlieder

Kindertotenlieder (liere oor die dood van kinders) is ‘n siklus van liedere vir stem en orkes geskryf deur Gustav Mahler met die woorde uit gedigte van Friedrich Rückert.

Die oorspronklike Kindertotenlieder was geskryf as ‘n groep van 428 gedigte in 1833 tot 1834 deur die Duitse digter Rückert, was in reaksie tot die siekte (skarlaken koors) en dood van sy broers en susters, alhoewel baie mense dink dat dit geskryf is in reaksie tot sy eie kinders wat gesterwe het.

Volgens Painter het Rückert se 428 gedigte oor die dood van kinders enkel, amper maniese dokumente geword van die psigologiese bemoeiing van sulke verlies. In nuwe variasies probeer Rückert se gedigte is gevul met smart uitbarstings waarmee hy geteister word, as hy die kinders weer aan die lewe probeer bring. Sy gedigte toon egter ook ‘n stille berusting met die noodlot. Sy gedigte was nie bedoel om gepubliseer te word nie, maar Mahler het egter vyf van Rückert se gedigte uitgesoek as liedere waarop hy van 1901 to 1904 komposisies op geskryf het.

Die liedere is geskryf in laat romantiese idiomatiek en dit reflekteer ‘n mengelmoes van gevoelens soos angs, fantasie oor die opwekking van die kinders en oorgawe aan die noodlot. Die treffendheid van hierdie siklus word benadruk deurdat Mahler self sy vierjarige dogtertjie Maria verloor het aan skarlakenkoors.

Die gedigte van Rückert wat Mahler gebruik het is “Nun will die Sonn’ so hell aufgeh’n” (“Now the sun wants to rise as brightly”), “Nun seh’ ich wohl, warum so dunkle Flammen” (“Now I see well, why with such dark flames”), “Wenn dein Mütterlein” (“When your mother”), “Oft denk’ ich, sie sind nur ausgegangen” (“I often think: they have only just gone out”) en “In diesem Wetter!” (“In this weather!”.)

Eveleen Castelyn se “kindertotenlieder,” (in haar bundel “Minder as die engele”) bevat vyf afsonderlike gedigte waar hierdie tipe van ding in die lewens van kinders gebeur het. Die woord totenlieder beteken eintlik dode lied. In Eveleen Castelyn se gedigte is ‘n totenlieder, ‘n gedig waar dit gaan oor ‘n gebeurtenis wat geskied gedurende die lewe van iemand, wat dan later weer herhaal of byna soortgelyk geskied met dodelike gevolge.
.
Hierdie tipe gedig is eintlik uiters aangrypend, wat my laat besluit het om ook my hand aan twee sulke gedigte te slaan wat ek hierby insluit onder die titel “Totenlieder”:

Totenlieder

I

(semi-fiksie)

As ‘n klein seuntjie het hy uit die verskrikking
van plat gebomde Duitsland gekom
waar groot Britse vliegtuie snags
brand bomme laat neer reën
en die dood gedurende die dag
van Amerikaanse bomwerpers kom.

Een bomwerper wat deur ‘n vegvliegtuig
van die Luftwaffe afgeskiet is
het terwyl dit vlammend neerstort
rakelings hulle huis gemis
terwyl die kanonne
daarvan nog steeds skiet,
die koeëls gate donderend
uit die pad langs hom ruk
die kleuter seuntjie net mis
waar hy agter die tuin muurtjie wegduik
en nou stap hy ‘n nuwe lewe in
waar mense ‘n ander taal praat
wat soos sy oom se Nederlands klink.

Angolese Migs verskyn een dag
terwyl hy nog maar net ‘n seun
in ‘n buffel troepedraer
by die Calueque dam sit
en almal juig en waai
vir die Mirages wat oorkom,
is verstom toe daar bom op bom
en missiele uit hulle neerval
gate om hulle uitgeruk word
en dit gebeur so vinnig
dat die lugafweer nie eens reageer nie,
die buffel troepedraer
word dodelik getref
en staan en brand

met elke jong soldaat daarin
in stukke geruk, verbrand en veras.

II

Vroegoggend ploeg die rooi Massey Ferguson
eweredige vore in die land,
sien ek dit op en af ry,
sodat die stof agter dit in ‘n wolk hang

en die reuk van vars geploegte sand
is op die wind, ek word daardeur verblind
terwyl ek kaalvoet
skool toe stap.

Vroegmiddag is ek op pad huis toe,
sien dat die trekker steeds
eweredige vore trek
terwyl ‘n stof agter dit hang

toe iets verskriklik my oog vang,
ek sien hoe die ploeg in ‘n reuse rots vasslaan
die rooi trekker gooi wolke sand in die lug
terwyl dit agteroor slaan

die stofwolk net groter raak
met wiele wat aanhou tol
en die tiener seun wat dit bestuur
word dood gedruk onder die trekker se gewig.

Bronverwysing:

Painter, Karen (2002) Mahler and his world. Princeton: Princeton University Press.




Woorde is my asem en skryf my passie!!! Ek waardeer elke stukkie kritiek, verkieslik positief, maar kan die negatiewe ook hanteer. Dankie dat jy die tyd neem om na my werke te kyk en dit te beoordeel. Ek is n Boeremeisie in murg en been... mal oor die wye natuur van plaaslewe wat my omring Ek is getroud met die wonderlikste man (Willie). Ons is geseend met 3 pragtige dogters en 'n kleinseun en 3 kleindogters. My verhouding tot my Skepper loop baie diep en ek dank Hom elke dag vir al die voorregte en genade gawes wat ek so onverdiend ontvang... Loutering is deel van my lewe en ook daarvoor dank ek Hom daagliks want dit maak dat daar altyd groei in my lewe is...

Up
Top Ranked Users

[joinup_core_top_members columns=”1″ space=”no” max_members=”3″ behavior=”columns” columns_responsive=”predefined”]

Activity Feed