Eensaamheid sonder stilte

Eensaamheid sonder stilte

Wanneer jy “anders” is, word jou andersheid selde gesien as iets besonders. Dis eerder iets wat ander wil “regmaak”, of hulle vermy jou liefs heeltemal. Jy leer vinnig dat hulle nie woorde gebruik om jou te laat verstaan dat jy nie inpas nie. Dit lê in die manier waarop hulle na jou kyk. Of die manier waarop jou menings beleefd geïgnoreer word, en jy as naïef of “te sensitief” afgemaak word. Jy voel hoe jy jouself begin weeg, en dan te lig bevind. Jy begin skaaf aan jouself en trek terug. Jy raak stiller, minder, makker. Jy neem ’n tipe “moenie-my-raaksien-nie-houding” aan.

En dis nie asof jy nie probeer het nie. Jy probeer om oor die regte dinge te praat, te luister na stories oor mense wat jy nie ken nie, of onderwerpe waarin jy nie werklik belangstel of verstaan nie. Dis bykans asof jy ’n vreemde taal moet leer praat wat nie jou moedertaal is nie. Jy maak die klanke na, maar jou aksent bly deurslaan. En jy besef jy sal nooit soos hulle klink nie. Dan begin jy jou taal tem, jou gedagtes inperk, jou kern wegsteek. En voor jy weet, voel jy ontuis in jou eie vel. Jy raak ’n vreemdeling vir jouself. En steeds bly daar ’n afstand – ‘n onuitgesproke grens wat jy nie kan oorsteek nie, want hulle leef volgens ’n wêreldbeskouing waarin jy nooit werklik ’n plek gehad het nie en waar hulle ook nie bereid is om plek vir jou te maak nie. Dis ’n soort eensaamheid wat niks met stilte te doen het nie.

En dit is dalk die moeilikste deel: om te besef dat die probleem nie jou pogings is nie, maar die beperkte beweegruimte wat hul vir jou los. Hul definisie van “normaal” is eng, en alles wat buite daardie raam val, word met agterdog bejeën. Jy herinner jouself kort-kort dat jy nie verkeerd is nie – jy is net ’n ander kleur in ’n palet wat net een skakering aanvaar.

Dit maak seer om nie aanvaar te word in ’n gemeenskap waar jy moet leef nie, maar dit het ook ’n vreemde krag: die besef dat jy nie jou siel hoef te verruil vir ’n plek by hul tafel nie. Dit raak later iets persoonliks wanneer jy die moed kry om nie meer te probeer inpas nie. Dan is jy jý sonder om verskoning te vra daarvoor. Maar dit kos jou baie tyd en trane om tot op daardie punt te kom. Baie, baie trane. En bykans ’n leeftyd.

Die heerlikheid is wanneer jy in die loop van jou lewe op onvoorsiene afdraaipaaie beland en mense vind vir wie jou andersheid nie ’n bedreiging is nie, maar iets wat herken word. En aanvaar word. Hulle herken hulleself in jou en jy jou in hulle. Mense wat nie vra dat jy jou moet verskraal om in te pas nie. Wat jou raaksien.

En dan weet jy: ek behoort.

© Hester Steenkamp, 2026