Coenie Horak (MCH)

Lees meer oor Coenie Horak (MCH)

BRONSKLAS

AUGUSTUS 2024 – SKULDLAS PROJEK

1.Sinkretisme

die kousaliteit van afrikanerskap
se neksus neig van nature na negatiwiteit
na drie dekades van selfverwyt
oor ons nasionale idolatrie se nalatenskap
en van volkshelde wat met vuil vroetelvoete
onvas waggel in modder en klei
en ons met volksgodsdiens mislei
t’wyl sestienjarige snotkop seuns met sproete
hul enkelmammas boks en baklei
want pretorius en retief en theron
was dan onverbonde messelmanne van formaat
gereliëf in die sonstempel tot ligbron
o wie is dan tog ons heldedom
vereer op die sarkofaag van die afrikanerdom
so buig ons neer voor die son in hierdie land
teen die middaguur se kant
verkneg aan hierdie bousel van bokryery
geslagte lank reeds geketting aan slawerny

(C)MCH – Coenie Horak
Piet Retief se oorblyfsels was uitgeken aan stukkies van sy satyn onderbaadjie, waterbottel met
die Vrymesselaars simbool en ‘n verweerde sak.

 

3.Een duisend letter rangskikkings later

die lettersetter van al my dig

stap stil soos sonde    tot buite my sig

 

verse wat so maklik kom nes het in my gees

oor my geleefdheid se knak en kneus

en die bangte van my vrees

en van my verkeerd se wees

is geperkament op my oopgroefsenuwees

 

drange en drifte het uitgewoed met swier

skerppunt ammunisie se potloodpunt snelvuur

uitgeskiet op ‘n melkweg van wit papier

 

by my stolspoor se kruiswisselsinjaal

moet ek weer terugklim

nog ‘n maal

vir myself en my taal …

 

(C)MCH – Coenie Horak

 

OKTOBER 2024 – AFRIKAANSE WOORD PROJEK

1.Verootmoediging

die jaar se geleefdheid sterf by my verby
in paaiemente wat dwarsdeur die pekel van pyn beur
verweerd deur seisoene se sny en skel en skeur
en my vol kwota tongstorms onbely
wat die volwolksnag se umbra laat gedy
en gedoende dade wat grense kartets in galgeur
persona non grata! staan jy voor ‘n geslote deur
in ‘n hede wat blywend aan grou gisters sterf en ly

in die lanfer van rou stap ek verby al my geraamtes
bewus dat my sawwe tong nou anders moet lê
vir my mensmedenes wat mank aan afrikaans is
want my nuwe gedig sal sy slot nooit ooit wis
en die bard sal nou net luister en niks skerp sê
my hart buig in my binneste, sag maar beslis

(C)MCH Coenie Horak
Neoligismes:
Tongstorms – konflik, bekgevegte, uitbarstings.
Mensmedenes – eie verbuiging van medemens, naaste.

 

3.Lankmoe( r)digheid

 

in onnederige onverdraagsaamheid glo ek opreg

aan proselitisme van die pendulum se swaai

eensydig het die waarheidswet my siel so swaar verkneg

dat die kommerkante van die karmawiel weemoedig draai

toe stort die katedraal van sekerhede in duie

ongespeen van die moedersmelk van Mammon se leed

en aweregse duld–geen-strooi inkarnasie tye

het langsaam opgewen tot outydse oumens swamskeet

 

serviele siekte het sintsekerhede ontmasker

hardnekkig bly ek skif tot toebedeelde vrugbaarheid

en my knorrige gewete karwei ou leuens verseker

nou stap ek maar stil soos straf stadig deur jou beksbeleid

onblind flanker my verligte hart om die belgsbitter

jou wette van hierdie spel word die nuwe helheid

 

(C)MCH

Voetnota:

Neoligismes:

Waarheidswet – alle dinge wat jou psige vorm en bepalend is van jou vertolking van integriteit.

Kommerkante – die veelheid van aspekte waaroor die mens hom dag na dag kwel.

Beksbeleid – ander se wyd gepropageerde rigtingwysers waarbinne individue moet wandel.

Woordverklarings:

Proselitisme – sterk bekeringsywer.

Karma – Boeddistiese filkosofie( What goes around, comes around)

Mammon – geldgod.

Inkarnasie – aanneming deur ‘n gees van ‘n vleeslike liggaam.

Serviel – slaafs, kruipend, gunswerwend.

Sint – heilige.

Skif – een van die ander afsonder.

Belg – kwaadmaak, vertoorn.

 

November 2024 – OOP projek

2.Die oudorpsmuseum

Die drie stigtersvaders verweer ononderbroke
en wees in hul ovaalbestek
gesuspendeer teen ‘n kleurlose
kalk kerkmuur
en gluur grimmig na die laaste
gas gangaf se geskil met gister
bewyse baklei bekkig oor feite en
saans as die maan soos
‘n bak, sy silwer water uitgooi
hoor jy hoe vervloeё dae deernisvol
huil soos ‘n ou hond
die dae van die dooies het
deemoedig deelgeword
van ons laaste verrotting
in verwaarloosde grafte
angstig Alzheimer die lewendes
oor gister in onkunde se marteljas
is dit waaragtig hoe tyd self uitdoof
tot die verleptheid van angeliere
wat onopgeteken verwyl
in gister se vererde vaas …

(C)MCH

SILWERKLAS

Januarie 2025 – OOP projek

1.Tjailatyd

Ode aan Theuns Jordaan

die jakarandas in duncanstraat
tooi ‘n taaitraan treur in pers
mcGillis en mcGintis in hatfield onthou steeds
hul skorstem seun se songs so salisiel
ek wou so graag nog gaan luister, een aand
waar jy die bekfluit vasknyp
tussen jou tande nes boerbeskuit
helaas, my stoel is leeg en my hart hoop
tevergeefs
op jou staanskaduwee se leë snars
die eelt het reeds van jou vinger gekwyn en
die plektrum het permanent tussen jou snare gaan plak
net op youtube reën jou malvas steeds sonoor
sodat ek langer kan onthou
nou is dit theunsie, sulke tyd
toe jou asem soos sout verslaan
het legio luisterlinge stom gaan staan
nee, nooit ooit weer sal jy ritmies in Afrikaans
rock en rasper
nog ‘n onvoltooide droom raak weg in die mis
van verre vergeteldheid
soos die pê plastiek van die
agterste sitplek van ‘n ford fairlane …
(C)MCH
Erkenning:
Tjailatyd – Theuns Jordaan
Beautiful in Beaufort Wes – Gert Vlok Nel

 

Maart 2025 – OOP projek

3.Skabreus

ek slaan my oë op na die halfgehapte witteberge

wat onverduurlik in grouheid gryns en gloei

en bokkerol bevestig en beaam van

wat ek geleer het van moederskoot reeds

 

waarvandaan sal daar hulp kom vir die swak sieligheid

van my beroerde binneste bekonkeldheid man

niemand en niks word meer heel nie

orals lê gebreekte glas en geld en geweld

 

my hulp is egter van die een wat alles grof en skerp

gemaak het uit die niks van nêrens

my desillusie in demagogie is dus deikties

en my weersin is volkome

 

nou sal my voet onwankelbaar trap

na daardie helder onhaalbare horison

wat weids en welig wag

sonder sigbare skuiwergat

 

(C)MCH

19/02/2025

Skabreus – gewaagd, onwelvoeglik

Desillusie – ontnugtering

Demagogie – volksmisleiding

Deikties – aanduidend, vooruitwysend

 

NOVEMBER & DESEMBER 2025 – OOP PROJEK

1.Ter aarde bestelling

want eintlik maar net veronderstel is om

sombere samedrommngs van

familie en vriende en aangeweefdes te wees

maar met koek en tee en samoosas wordend

geleenthede van gemeenskaplike groetbrigades

van lofpsalms en hallelujas en amens

oor vervaldes wat ek hoegenaamd

nie eien aan die hordes hiperboliese himnes nie

wat my altoos bring by die vraag oor my

eie nalatenskap voor die groot vergetelheid

wat teisterend toesak oor die treurendes

ek, wat maar net vel en vlees van vele foute

is, onvergeefd deur vele binne en buite

my bloedskwadrant

ek, ek sal my flenter lettertjies

voortgebring deur my stukkie verleende verstand

inspan en rangskik tot letterlourier

en so help mooimaak aan Sy

groot-groot kunswerk

van alles wat daar is

en waar is

(C)MCH

 

2.repliek

gister se goed geankerde fondamente

van ons bronsbakens bonkig en blink

en klepels van kerkklokke

wat in afrikaans koorlik klink

dit is net artefakte nou wat doelloos

draal deur die droewe driwwe

van die vier en veertig dissidente

ja, die kopdoek korps van die kapsie kultuur

wat ons vasspyker teen hul presumasiemuur

ons betaal duur vir die wat ons hart verlaat

bloedsverwante wat hul slagare poog sny

sodat die as en stof

van ons verwante dooie familie

soos ’n gaasdoek wegwaai

die lewe het duur geword vir afrikaners

en daarmee saam kom die dood se

doemprofete se vloeke mos altoos uit

gister vandag se seker nog vir honderd jaar

die verdomde hensoppers maak hul

akademiese duimsuiery mos altyd waar

dat ek van jul gespeen is

dra ek met tierende trots

gedistingeerd

soos ‘n dubbelken

(C)MCH

 

3.Onthou

ek onthou deesdae maar sleg

seker maar oor my oorsaaklike verval

tydens hierdie taktlose tydsinterval

van veselverwering en verstandsbeleg

 

ek raak boonop ook gou boekbabelaas

met my yl woordweefsels wat skielik stop

dis ‘n gesukkel om rym en vers te laat klop

dus volg ek ‘n ongewone trant         helaas

 

want my onthou is soos bybelse vergiffenis

so ver verwyderd as oos van wes

en die tien praatsplae bly my pes

verse word al meer van ‘n ergenis

 

wat hou my letters en verse dan uitmekaar

so stil en stom en angsvallig

dalk is ek maar net

god en bedelaar

tegelyk

(C)MCH

 

JANUARIE 2026 – NUWE BEGIN PROJEK

2.te naby my

jou hande het te klein geword

om my vas te hou

my tentpenne moes ek verder inslaan

sodat my skadu steeds skuiling kon bied

aan die siele wie se dag sterf

soos ‘n rot op sy rug

ek het losgeraak van die pyn en seer

en van jou so teenaan my

ek verrys nou uit die deinserigheid

van nodelose nabyheid

vérder as jy fokus my vrede nou

en arseer die fondamente van

vaste vensterverdiepings

so hoog

ek het nou opgestaan

om my eie horisonne te breek

omdat ek moeg geword het

vir die onsiende gestaar na

wie ek eintlik is

want jy leef hopeloos blind en bot

te na aan

my

(C)MCH

 

(6)