Die dag toe die ekonomiese berg uiteindelik gekraam het

As enige burgerlike vereniging my vandag sou vra waar ek die diepste, mees ongetemperde vorm van dankbaarheid in hierdie land ervaar het, sal ek nie vir hulle vertel van ‘n skielike, broodnodige reënbui of selfs van die dag toe ‘n barmhartige Samaritaan my gehelp het toe ek met twee krukke in die dorp gesukkel het nie.

Nee. Ek sal hulle vertel van Woensdagoggend omstreeks negeuur by die Venbeck-vulstasie, reg langs die besige R71-provinsiale pad.

Dit was die dag ná die Minister van Minerale en Petroleumbronne sy handtekening onderaan die nasionale een-sent-besparing gesit het – ‘n koninklike gebaar om die hele land te seën met ‘n historiese, lewensomkeerbare petrolprysdaling van presies een sent per liter.

Die atmosfeer by die vulstasie was gelaai met ‘n feestelikheid wat selfs die goeie ou dae van die Sitrusfees by die Eiland na ‘n beskeie piekniek laat lyk het. ‘n Groot groep mense was daar om hul deel van die landswye besparing op te eis. Dis mos hoe dit werk: die dag voor ‘n prysstyging staan jy getrou in ‘n kilometer lange tou by die vulstasie, maar die oomblik as jy hoor die petrolprys daal die volgende maand, ry jy letterlik tot op die laaste dampe.

Omdat ek die trotse eienaar van ‘n Toyota Vitz is, het ek vinnig die somme op my selfoon uitgewerk terwyl ek in die tou gewag het. Met my 32-liter tenk wat angswekkend naby aan leeg was, sou hierdie daling my ‘n astronomiese besparing van twee-en-dertig sent in die sak bring.

Ek het natuurlik onmiddellik ‘n gevoel van oorweldigende nederigheid ervaar. Twee-en-dertig sent! Dit is mos nou die tipe geld wat nie net jou lewe verander nie – dit vorm sommer ook jou karakter. Praat nou van twee vlieë met een klap.

Mens kan nie help om dan te dink aan die slim rekenaars van die Sentrale Energie-fonds in Sandton wat weke lank ingewikkelde formules moes verwerk nie. Hulle moes die daaglikse fluktuerende Brent-ruoliepryse in dollars verwerk met die wisselkoers van die wankelrige Rand, die Slate-heffing hersien, en boonop nasionale belastingstrukture byreken, dit alles net om ons met hierdie koper-wonderwerk te kan verras. Dit was die nasionale bewys dat die ekonomiese berg uiteindelik ‘n muis gebaar het.

Die ware toets vir my nuutgevonde dankbaarheid het egter by die petrolpomp gekom. Terwyl die petroljoggie my klein tenkie volgemaak het, het ek stip na die pomp se digitale skerm gestaar. Dit was byna soos ‘n sielkundige toets van my eie selfbeheersing. Gewoonlik kyk mens na daardie vinnig-stygende rand-syfers met ‘n ligte gevoel van paniek. Maar vandag? Vandag was ek ‘n ryk vrou wat blink leef – of so het ek gedink, want toe my tenk uiteindelik vol is, moes ek erken my lewe het presies dieselfde gebly.

Ek het my twee-en-dertig sent besparing stil in my gedagtes vertroetel terwyl ek op die R71 wegry. Ek moes my kop fyn krap om uit te werk wat ‘n mens met so ‘n boerpot kan koop, net om te besef die eensent-muntstuk bestaan selfs nie eers meer in die regte lewe nie. Maar gestel die petroljoggie moes my meevallertjie in fisiese geld uitbetaal, sou ek vandag met twee-en-dertig blink koper-munte weggery het. My beursie sou indrukwekkend vet gestaan het – die bewys van my nuutgevonde rykdom – selfs al is dit nie eens genoeg om een enkele stukkie kougom te koop nie.

Die minister gee, en die minister neem, en jy troos jouself seker maar dankbaar met die gedagte dat ‘n halwe eier inderdaad beter is as ‘n leë dop, selfs al is die eier in hierdie geval onsigbaar klein.

—oooOooo—

© Ilana Oosthuizen, 2026