Januarie 2026 – Nuwe begin projek – Kommentaar en uitslae

Baie geluk aan hierdie 9 lede!

 

Wenners

BRONS:

(1) No. 12 Nicola Brown met Na jou asem weg is

(2) No. 14 Nicola Brown met Tronkos tot kaviaar

(3) No. 6   Juanri met Nuwe kamers – groot word

 

SILWER:

(1) No. 4  Awona met Herbegin

(2) No. 7  Coenie Horak met Te naby my

(3) No. 2 Christa Diederiks met Die blomtuin wag

 

GOUD:

(1) No. 11 Hester Steenkamp met Hervestiging

(2) No. 17 Marlene Erasmus met Stille metgesel

(3) No. 3   Pieter Mostert met My hart is waar my tuin is

 

PROSA:

(1) No. 10 Marlene Erasmus met Die dag na my besluit

(2) No. 1  Awona met Die huis waar stilte woon

(3) No. 8  Hester Steenkamp met Die stad se getye

 

VERHALE:

(1) No. 4 Marlene Erasmus met Die eerste tree

(2) No. 7 Marlene Erasmus met ’n Stil besluit

(3) No. 6 Isha met Briefie vir Stienie 2

 

 

KOMMENTAAR

GEDIGTE:

BRONS

 

1. Nuwe mens

 

Die gedig leun swaar op Bybelse taal en direkte aanhalings, veral uit Openbaring en Esegiël, wat dit ‘n sterk evangeliese toon gee. Dit werk goed as ‘n getuienis of gebed, maar as poësie voel dit meer soos ‘n preek in reël-vorm as ‘n kunswerk met lae van oorspronklikheid. Die rymskema is konsekwent, maar soms geforseerd, en die beelde bly oppervlakkig – dit vertel eerder as wat dit wys. Die herhaling van “nuut” word oordrewe gebruik sonder dat dit nuwe betekenis ontsluit. Emosioneel is daar opregtheid, maar die taal bly voorspelbaar, wat die impak verminder. Dit sou baat by meer oorspronklike metafore en minder direkte teologie.

 

6. Nuwe kamers – groot word

 

Hierdie vers vang nostalgie en die pyn van volwassenheid vas op ‘n manier wat voelbaar persoonlik is. Die kontras tussen die warm, tasbare kinderherinneringe (kaalvoet op die hek, perd ry, ma wat leer stryk) en die koue, leë “nuwe kamer” werk goed om die tema van weerbegin as verlies eerder as viering te wys. Die taal is eenvoudiger, maar die emosie kom deur in die besonderhede – dit voel eg. Tog is daar plekke waar die ritme hakkel (bv. lang reëls gevolg deur kortes sonder ‘n duidelike doel), en sommige rymkoppels voel effens voorspelbaar. Die slotvraag “Kan ek nie maar terug na die kind op die hek?” is kragtig, maar die gedig kon skerper eindig om die weemoed meer te beklemtoon. Sterk potensiaal in jou nostalgiese stem.

 

8. Nuut

 

‘n Interessante gesprek met Salomo (Prediker) – dit speel slim met die “niks nuuts onder die son”-idee en draai dit dan persoonlik om na genade en daaglikse vernuwing. Die kontras tussen die Ou Testamentiese wysheid en die spreker se ervarings (uitspansel, sterre, see se getye) skep ‘n mooi vers-boog. Die taal is poëties met vloei en subtiele rym. Tog bly dit ietwat prekerig in die slot, en die oorgang na “elke dag is nuut vir my” voel té lukraak opgelos. Meer fisiese of sensoriese besonderhede kon die “nuut”-gevoel sterker maak eerder as om dit te verklaar. Goeie idee met `n keurige  uitvoering.

 

10. Nuwe dag van vrede

 

Die bedoeling is duidelik opbouend en geloofsgebaseerd, met temas van vergifnis, hoop en vertroue in God. Ongelukkig struikel die gedig swaar onder tegniese probleme: die rym is baie geforseerd en onreëlmatig, die metrum wankel erg, en daar is talle plekke waar sinne onnatuurlik buig om by die rym in te pas. Woordkeuses soos “uitroepe nie verdoof” voel vreemd, en die herhaling van “nuwe” en “nuut” voel oormatig sonder dat dit diepte kry. Dit lees meer soos ‘n vroom liedteks wat nie heeltemal as ‘n volwaardige gedig vastrapplek kry nie. . Die emosie is daar, maar die vakmanskap stel teleur.

 

12. Na jou asem weg is (Villanelle)

 

‘n Villanelle is ‘n moeilike vorm, en hier word dit met respek en vaardigheid hanteer – die refreine (“Na jou asem weg is, moet ek weer asem vind” en “My stilte ontbreek in die na-nag se wind”) bou mooi op en dra die rou verlies. Die beelde is skerp en tasbaar (kamer wat na trane ruik, arms wat ‘n gewig onthou sonder kind, tyd wat aanloop maar alles dood laat). Werklik rou emosie en verlies as “weerbegin” se donker kant vasgevang sonder om dit goedkoop op te los. Die taal is dig en ekonomies, met goeie klank en ritme. Party reëls voel egter effens lank vir die vorm, maar dit bly stewig. Die vers staan uit.

 

14. tronk-kos tot kaviaar

 

Die titel belowe reeds ‘n boeiende boog, en die gedig lewer grotendeels daarin. Die kontras tussen tronk se armoede (brood wat breek soos beloftes, ystersmaak-water) en latere sukses (glase wat klink, handtekening met gewig) word nie as cliché gebruik nie, maar met eerlike besinning oor skaamte en keuse. Reëls soos “sy drome klein gevou sodat dit nie teen mure kon kraak” en die slot se weiering om te vergeet, toon goeie beeldende krag. Die vrye vers vloei natuurlik, met sterk enjambement. Dit kon nog skerper geredigeer word om herhalings te sny, maar dit bly ‘n sterk narratiewe gedig – dit wys eerder as vertel.

 

 

SILWER

 

2. Die blomtuin wag

 

Die metafoor van ‘n papie wat in ‘n skoenlapper verander en dan stuifmeel versprei in ‘n “nuwe blomtuin” is ‘n klassieke hergeboorte-beeld, en dit word hier met grasie uitgevoer – die taal is sag, vloeiend en vol natuur-elemente soos wind, kleure en geure. Die oorgang van rus na ontwaking voel organies, en die slot se “Uniek gestik in die Skepper se stil oomblik” gee ‘n mooi sluiting met ‘n geestelike noot. Tog bly die beskrywings ietwat algemeen en voorspelbaar (vlerke sprei, liefde en omgee, kelkies se skoot), sonder dat dit werklik verras of dieper sny. Dit is pragtig, maar bly op die oppervlak van simboliek eerder as om persoonlike of rou emosie in te bring. Die lengte is voldoende, en die ritme werk goed in die vrye vers. ‘n Aangename, hoopvolle vers.

 

4. Herbegin

 

Hierdie gedig skep ‘n stil, amper meditatiewe atmosfeer met sy kort reëls en subtiele beelde – die môrelig wat in ou wonde steek, skerwe wat soos veraf sterre glinster, goue drade wat smelt soos ‘n omhelsing. Dit vang die kwesbaarheid van ‘n nuwe begin vas sonder om dit te oordryf; die spreker se “verfrisde vars verwondering” voel opreg en onopgesmuk. Die taal is ekonomies en poëties, met goeie klank (huiwer/kraak, glinster/skemering). Wat dit sterker maak as baie ander is die gebrek aan prekerigheid – dit wys eerder as vertel. As ek kritiek moet lewer, die horison se “ou wonde oop kraak” is kragtig, maar kon nog skerper beeldspraak kry om die fisiese sensasie te versterk. Dit is ‘n verfynde vers met ‘n sagte “krag”.

 

7. te naby my

 

Die gedig se kern – die pyn van te-naby-wees wat verstik, en die noodsaaklike afstand vir selfherontdekking – kom deur met rou intensiteit. Beelde soos “jou hande het te klein geword om my vas te hou”, “tentpenne verder inslaan”, “rot op sy rug” en “arseer die fondamente van vaste vensterverdiepings” is oorspronklik en kragtig, met ‘n gevoel van fisiese en emosionele losmaking. Die stem is direk, amper aggressief in sy bevryding, en die slot se “te na aan my” slaan hard. Tog sukkel die ritme plek-plek met onreëlmatige lengtes en sommige reëls wat te lank word vir die impak. Woordkeuses soos “deinserigheid” en “arseer” (waarskynlik “arseer” soos in bou/vestig) voel effens onnatuurlik in konteks. Dit is emosioneel kragtig en oorspronklik, maar kon baat by ‘n bietjie meer slyp vir vloei.

 

9  verwonder

 

‘n Kort, impressionistiese oomblik-gedig oor ‘n sonsopkoms of skemer wat van vaalgrys na turkoois en rooi-oranje verander. Die taal is visueel ryk (“turkoois gekleurde tapisserie”, “verfkwas van die Skepper in pastel”, “sifwolkies wat telkens in helder rooi glim”), en die dankbare hart aan die einde gee ‘n sagte, kontemplatiewe afsluiting. Dit vang die verganklikheid van skoonheid goed vas (“dan is die oomblik soos elke nuwe ook weer verby”). Ongelukkig is dit baie kort (slegs sowat 52 woorde), wat dit onder die minimum 12 reëls bring en die diepte beperk – dit voel meer soos ‘n “haiku-uitgebreiding” as ‘n vol gedig. Die emosie is daar, maar dit bly oppervlakkig omdat dit nie verder bou of verken nie. Pragtige oomblik, maar te vlugtig vir die opdrag se verwagtinge.

 

GOUD

 

3. My hart is waar my tuin is

 

Die gedig bou ‘n warm, tasbare wêreld met die tuin as sentrale simbool van wortels, heimat en veertig jaar se lewe – die besonderhede soos blinkblaar-karee- en olienhoutbome, bonsaiboompies, vetplante en ekologies voël-vriendelike ontwerp gee dit ‘n persoonlike, amper “dokumentêre” gevoel. Die oorgang na die gedwonge verhuising en die afskeidstrane soos ryp op die lowergroen kleed is ontroerend en visueel sterk. Tog word die emosie soms te direk uitgespel (“híér is my huis; híér is my hart; híér is my heimat”), en die herhaling van “híér” voel effens oordrewe. Die slot se ster-verskiet-beeld is poëties, maar die vraag “wie weet waar … ?” los dit bietjie oop sonder genoeg spanning. Die vers is steeds gebalqnseerd met goeie sensoriese detail en opregte weemoed.

 

5. Die smal weg…

 

‘n Hervertelling van die gelykenis van die verlore seun, met moderne elemente soos “GPS-koördinate” en “hoere”, maar dit bly getrou aan die Bybelse struktuur. Die refrein (“breed is die pad wat na die verderf lei / smal is die weg wat na ’n nuwe begin lei”) werk goed as anker, en die beskrywings van armoede tussen varke en peule is rou en effektief. Die taal is ritmies en vertellend, met ‘n duidelike boog van val na opstanding. Ongelukkig voel dit meer soos ‘n didaktiese lied of preek in versvorm as poësie, en die emosie bly oppervlakkig omdat dit te veel vertel eerder as wys. Die vreugde in die hemel en die vetgemaakte kalf word net opgesom sonder nuwe insig. Soliede narratief, maar min poëtiese verrassing in jou vers.

 

11. hervestiging

 

Die metafoor van boomverplanting is uiters geslaag hier – die penwortel wat nie verplant kan word nie, die verlepte kameeldorings, die diep wortels onder die Namibson, en die uiteindelike groei van nuwe kernhout in vreemde grond. Dit vang die pyn en moontlikheid van hervestiging vas sonder om sentimenteel te raak. Die taal is presies en beeldryk (“binnebas is onthul”, “geknoets is deur swaarkry”), met ‘n natuurlike ritme in die vrye vers. Die slotreël “maar ek groei weer kernhout waar ek verplant is in nuwe grond” is kragtig en hoopvol sonder vals optimisme. Oirspronklik en keurige gedig – dit wys eerder as preek, en die natuur-beeldspraak dra die emosie diep. Die vers kon dalk nog skerper geredigeer word vir tempo.

 

13. Die melkweg baar ’n ster

 

‘n Kort, kosmiese visioen met ‘n engelagtige figuur wat ‘n nova baar – die beelde is ryk en hemels (wit soos sneeu, uitspansel in kroon, melkweg wat hoop neerbaan). Die fluisterende hallelujah en die glimlag aan die einde gee dit ‘n sagte, byna mistieke toon. Tog bly dit baie abstrak en kort, met min ontwikkeling of persoonlike anker. Dit voel meer soos ‘n visuele skets as ‘n volledige gedig, en die tema van “nuwe lewe” word net aangeraak sonder diepte. Pragtige taal, maar te vlugtig om werklik te resoneer.

 

15. Eerste lig

 

Die analogie van ‘n nuwe jaar as skoon dagboek is klassiek, maar hier word dit met eenvoud en opregtheid hanteer – die keuse tussen inkleur, krap of dieper inkruip voel menslik en herkenbaar. Die oggendlig wat skadu’s laat smelt en die omwenteling om die son gee ‘n natuurlike ritme. Die taal is skoon en onopgesmuk, met goeie herhaling vir beklemtoning (“soms skryf ek, soms krap of teken ek”). Dit bou na ‘n stewige besluit om voluit te lewe, sonder oordrewe drama. Nie baanbrekend oorspronklik nie, maar warm, toeganklik en goed gestruktureer.

 

16. nuwe horison

 

Die idee van ‘n ou horison agterlaat soos ‘n swart-en-wit stilfliek, en die uurglas wat omgekeer word sodat sand nuut word met ‘n nuwe horison, is poëties en filosofies. Die kort reëls skep ‘n gevoel van afstand en refleksie. Tog bly dit ietwat vaag – die “ou-bekende horison” word nie genoeg beskryf om emosionele gewig te dra nie, en die slot word effe maklik ontsluit. Dit het potensiaal vir meer sensoriese detail om die afskeid tasbaar te maak. ‘n Rustige, kontemplatiewe stuk met goeie beeldspraak, maar as digter kon jy dieper grawe.

 

17. Stille metgesel

 

Die “metgesel” (waarskynlik pyn of siekte) word subtiel hanteer as iets wat teenwoordig bly, maar nie meer die dag oorheers nie. Die alledaagse aksies )oë oopmaak, opstaan, medikasie sluk, asemhaal) bou ‘n kragtige beeld van volharding en klein oorwinnings. Die herhaling van “Vandag …” gee ritme en fokus op die hede. Dit is rou sonder om melodramaties te wees, en die dankbaarheid teenoor die Vader voel opreg. Een van die eerlikste verse in die kategorie want dit wys die stryd van ‘n nuwe begin sonder om dit te romantiseer.

 

18. herhaal

 

‘n Meta-gedig oor die digproses self – twyfel, weeg en meet van verse, die soeke na nuwe val vir die oor, en die uiteindelike tuiskoms ná die “poësie-storm”. Die beeld van ‘n omgeploegde land en die siel wat nuut word in digkuns is interessant en selfreflektief. Die taal speel met poëtiese terme (krag-maneuvers, wisselwerking tussen verse en strofes), maar dit bly bietjie selfbewus en abstrak. Die slot se “onsentimenteel” voel amper ironies gegewe die tema. Dit is slim en introspektief, maar die emosie bly onaantasbaar.

 

PROSA

 

1. Die huis waar stilte woon

 

Hierdie stuk is atmosferies en goed geskryf. Die huis word as ‘n lewende entiteit behandel, met lag wat soos lig deur gordyne spoel, trane wat in pype roes, en stilte wat letterlik in hoekies gaan sit. Die beskrywings is ryk aan sensoriese detail – geure van kruie en kaneel, stofdeeltjies wat dans, verf wat afskilfer – en die oorgang van vol lewe na somber stilte na ‘n versigtige herlewing voel organies en ontroerend. Die personifikasie van stilte wat halfhartseer wegstap met die sleutel is ‘n pragtige slotbeeld. Dit vang die tema van weerbegin perfek vas, nie as ‘n skielike ontploffing nie, maar as ‘n stadige, pynlike herstel tussen ou wonde. Party sinne is egter effens lank en kon skerper geredigeer word vir tempo, maar dit bly ‘n volwasse, “poëtiese” prosa met diepte en emosie.

 

2. Nuwe begin

 

‘n Warm, nostalgiese vertelling oor ‘n gesin se maandelikse lughawe-uitstappies as ‘n soort ritueel van verbeelding en empatie. Die kontras tussen die vorige besoeke (waar hulle ander se afskeide en blydskap dophou) en die huidige een (waar die verteller self vertrek) werk uitstekend om die tema van nuwe begin as verlies én opwinding vas te vang. Besonderhede soos kondensmelk koffie, ouma se frikkadelle, Derrick se program en die Spur-maaltyd gee dit ‘n eg Suid-Afrikaanse, alledaagse gevoel. Die emosie bou stadig op – die knop in die keel, die koue koffie, die laaste omhelsing – en die slotvraag “Is ek reg vir my nuwe begin?” land sag maar kragtig. Dit is hartseer sonder om melodramaties te wees, en die struktuur (van ritueel na persoonlike keerpunt) is stewig. Goeie lengte en vloei.

 

3. Ek sal deur die waarheid kyk na my nuwe begin

 

Die storie van Tian se oogverlies en die vernederende winkel-voorval is ‘n klassieke “les-geleer”-narratief met ‘n inspirerende draai: die eenoog arend as simbool van aanpassing en sterker word. Die skryfwerk is duidelik en lineêr, met goeie beskrywings van die plaas en die emosionele val. Tog voel dit te veel soos ‘n motiveringsverhaal of preek – die spot van vriende, die selfbejammering by die dam, die arend se verskyning en die hardop-uitspraak van die les is voorspelbaar en effens oordrewe sentimenteel. Die taal is soms stokkerig (“die duiwel dit wou hê”, “sienend blind”), en die tema word te direk opgesom eerder as subtiel gewys. Dit het ‘n sterk boodskap, maar min nuanse of verrassing.

 

4. Vandag, vir vandag geleen

 

‘n Besinning of geestelike refleksie oor die nuwe dag as geskenk, met natuurbeelde (goue straaltjie, diamant-druppels, tortelduif, spierwit wolk) en Bybelse aanhalings wat goed ingeweef word. Die toon is dankbaar en kontemplatief, met ‘n mooi ritme in die herhaling van dankie en die kontras tussen gister se storms en vandag se vrede. Dit werk goed as ‘n persoonlike oggendmeditasie. Tog bly dit ietwat algemeen en prekerig – die idees van skoonwas, beloftes en gebruik van die dag is nie nuut nie, en daar is min persoonlike anekdote of spanning om dit te laat uitstaan. Die taal is skoon, maar jy kon meer oorspronklike beelde ontwikkel om die emosie dieper te maak. ‘n Aangename, opbouende stuk, maar nie besonder gedenkwaardig nie.

 

5. ’n “digital-algoritmiese Jesus” die nuwe begin?

 

‘n Gedagteprikkelende essay oor hoe tegnologie en algoritmes ons beeld van Jesus vorm – die “digitale Jesus” wat by jou voorkeure pas. Dit gebruik goeie bronne (Noble, McGrath) en vra belangrike vrae oor outentisiteit, borrels en die verskil tussen data en ontmoeting. Die skryfwerk is duidelik, gestruktureer en krities sonder om veroordelend te wees. Tog is dit meer ‘n konsepbespreking as ‘n diepgaande prosa-stuk; dit bly op die oppervlak van die idees sonder persoonlike refleksie of narratiewe elemente. Die slotvraag is sterk, maar die geheel voel effens akademies en droog vir die opdrag se kreatiewe fokus. Goeie denke, maar met ‘n minder emosionele of beeldende impak.

 

6. ’n Onbekende begin

 

Die chaotiese oggend met kinders, honde en pap op die vloer kontrasteer skerp met Lumé se rustige plaasverlede, en dit skep ‘n lewendige prentjie van ‘n nuwe lewe as au pair in Nederland. Die beskrywings van haar kinderdae (bergwandelings, ouma se voëltjies) is warm en nostalgies, en die oorgang na die vreemde land se uitdagings (sneeu, self-scan, vier kinders) voel eg en herkenbaar. Dit vang die tema goed vas: ‘n onbekende begin vol chaos, maar ook kosbare oomblikke. Tog is die vertelling self bietjie chaoties – sinne loop soms deurmekaar, en daar is tikfoute en herhalings. Dit kon skerper gefokus en geredigeer word vir vloei. Potensiaal vir ‘n baie sterk storie, maar is tans nog rou.

 

7. Twee word een (’n nuwe begin)

 

‘n Donker, dramatiese wending met Vicky se gewigsverlies, Ozympic en die skok van Wickus se buite-egtelike swangerskap. Die spanning bou goed op – die skaal as antagonis, die spuit, die vermoede en die mes in die hand. Die slot is skokkend en oop, met ‘n sterk gevoel van bedreiging. Dit is kort en kragtig, met rou emosie, tog voel die karakterisering lomp (die sadistiese skaal, die “moordadig” ruk), en die tema van nuwe begin word meer as ‘n fisiese/emosionele krisis hanteer as ‘n hergeboorte. Impakvol, maar kon dieper in die psige gaan rond krap.

 

8. Die stad se getye

‘n Pragtige, poëtiese besinning oor die verhuising van plaas na stad as gevolg van droogte. Die analogie van die N1/R300/Ou Paarlweg se gedruis as see-getye is oorspronklik en treffend – hoogwater, laagwater en motorfietsryers as brande. Die verlange na stilte en die aanpassing aan geraas word met sensoriese detail vasgevang. Die skrywe is subtiel, melancholies en vol beeldspraak sonder om oordrewe te wees. Die lengte is perfek, en die tema van nuwe begin as pynlike aanpassing skep diepte. Jy kon dalk nog ‘n bietjie meer persoonlike emosie by die man byvoeg.

 

9. Hou dit nooit op nie? Sug

 

‘n Filosofiese besinning oor veerkragtigheid, met voorbeelde uit kinders, moderne sagtheid en die see se ritme. Die taal is direk en eerlik, met goeie insigte soos gedagtes as grootste vyand en die gevaar van slagofferdenke. Dit werk goed as motiverende essay. Tog is dit bietjie prekerig en algemeen – dit vertel eerder as wys, en daar is min persoonlike storie om dit te anker. Die definisie aan die begin en die rol van ouers voel soos ‘n les eerder as kreatiewe prosa. Solied, maar nie besonder oorspronklik of ontroerend nie.

 

10. Die dag na my besluit

 

Die beste refleksie in  hierdie groep inskrywings oor die alledaagse werklikheid ná ‘n groot besluit – geen fanfare nie, net dieselfde ketel, moeg lyf en ou gewoontes. Die besinning dat nuwe begin nie ‘n skoon uitveër is nie, maar ‘n nuwe bladsy met ou hoofstukke, is wys en eerlik. Die Rooibostee, die koue vloer, die vrees vir verandering – dit voel intiem en herkenbaar. Die slot se verligting en vryheid is sag maar kragtig. Dit is introspektief sonder selfbejammering, en die prosa vloei natuurlik. Een van die mees volwasse en eerlike stukke.

 

VERHALE

 

1. Stefan se konfytwinkel

 

Die storie volg ‘n eenvoudige maar hartseer boog: Stefan se verlies van sy vrou Maré, die besigheid wat hulle saam opgebou het, en die onvermoë om alleen voort te gaan. Die herhaling van “alleen” bou op die eensaamheid, en die kontras tussen die warm, gedeelde verlede (koffiedrink, etikette plak, mylpale vier) en die koue hede werk goed om die tema van ‘n geforseerde nuwe begin vas te vang. Die besluit om die winkel te verkoop en ‘n pendeldiens te begin voel eg en pynlik realisties – geen romantiese herstel nie, net aanpassing en aftakeling. Tog bly die vertelling te vertellend en herhalend; daar is min dialoog of tonele wat die emosie wys eerder as vertel, en die slot se filosofiese vrae voel bietjie prekerig. Dit is ontroerend in sy eenvoud, maar kon baat by meer sensoriese detail en ‘n skerper klimaks (bv. ‘n spesifieke laaste bottel konfyt of ‘n laaste gesprek met ‘n klant). Soliede emosionele kern, maar die uitvoering bly effens plat.

 

2. Rig elke pyl uit jou boog op jou nuwe begin

 

‘n Ambisieuse, mitologiese hervertelling met Boesman-wysheid, Kaggen as bedrieër-god en Naoea as hoogste wese. Die intrige volg die klassieke verlore-seun-boog as onderstel. Taou se hoogmoed, sy vertrek na Kaggen se mense, sy val in droogte en armoede, en sy berouvolle terugkeer. Die Kalahari-landskap word ryk beskryf (duine, vuurtjie, skaduwees), en Buks se wyshede (“skaduwee leer ons van lig”, “wysheid groei waar stilte blom”) gee die storie ‘n poëtiese diepte. Die klimaks by die droogte en Taou se besef is kragtig, en die slot met die nuwe boog as simbool van herbegin is simbolies sterk. Tog is die taal soms oordrewe poëties en herhalend (“my oë ken as ek hom sien, rus my kyk”), en Taou se karakter bly “plat” (windgat vs. berouvol). Die lengte is te aanvaarbaar vir die opdrag se maksimum 2000, maar voel opgeblaas met herhaalde beskrywings. Dit het ‘n sterk kulturele stem en ‘n duidelike weerbegin, maar kon baat by strakker redigering en minder didaktiese elemente.

 

3. ’n Nuwe bladsy in die sand

 

‘n Kort, kontemplatiewe stuk oor Johan se verlies van sy pa en die erfenis van die plaas. Die Kalahari-sonsondergang as metafoor vir hartseer werk mooi, en die dagboek-inskrywing (die ode aan oupa) gee ‘n emosionele lagie deur die generasies heen. Die simboliek van die sand as ‘bladsy’ vir ‘n nuwe begin is oorspronklik en treffend – Johan skryf sy naam in die rooi sand as ‘n daad van aanvaarding. Die intrige is eenvoudig (begrafnis, refleksie, besef), maar dit land sag en opreg. Tog bly dit meer ‘n besinning as ‘n volle kortverhaal met konflik en klimaks; daar is min spanning of ontwikkeling buite die innerlike monoloog. Die taal is poëties, maar party beelde (son as rooi wond, traandruppels) voel effens cliché. Dit is warm en nostalgies, maar te kort en staties vir die opdrag se verwagting van ‘n duidelike intrige.

 

4. Die eerste tree

 

Lien se storie van rou na herlewing deur ‘n alleenreis na die Maldives is mooi emaosioneel gelaai. Die begin in die stil kombuis met Leo se baadjie en die pille bou spanning op; die besluit om te bel en te vlieg is ‘n kragtige klimaks van innerlike stryd. Die oorgang na die lughawe en die eiland (Starbucks-reuk, gegroet, turkoois see) voel tasbaar en bevrydend. Die beskrywings van die strand en golwe gee ‘n sensoriese gevoel van nuwe lewe. Tog is die vertelling bietjie ongelyk – die eerste helfte is stadig en introspektief, die tweede helfte vinniger en meer beskrywend. Die tema van weerbegin na verlies werk goed, maar kon dieper in Lien se rou grawe (meer herinneringe aan Leo). Dit is ontroerend en hoopvol, met ‘n stewige boog en ‘n bevredigende einde.

 

5. Nuwe asem

 

Francois se val en opstanding – van werkverslaafde tot man wat terugkeer na God en familie – is ‘n klassieke bekeringverhaal met sterk Bybelse ondertoon (Prediker-aanhalings, gejaag na wind). Die intrige het ‘n duidelike konflik (familie-verlies, skuld, asemnood), klimaks (bedanking en kniel voor God) en resolusie (herstel, nuwe asem). Die beskrywing van die vier-by-vier-kamertjie en die wit koevert bou spanning goed op. Tog voel dit te didakties – die lesse word direk uitgespel (“Slawe werk, Seuns dien”), en die herstel gebeur te vinnig en maklik (vrou vergewe, kinders kom nader). Die taal is soms oordrewe dramatiese (“Goliatsgedagtes”, “sinkende skip”). Dit het emosionele opregtheid, maar bly meer getuienis as fiksie met nuansering.

 

6. Briefie vir Stienie 2

 

‘n Charmant, alledaagse brief in die stem van Sarie – vol humor, gemeenskap en klein dramas (diarree, ou misses Nienaber se val, Liela se terugkeer). Die taal is warm, gemeng en outentiek Afrikaans, met humoristiese besonderhede (penguin walk, high heels val, dice wat reg draai). Dit vang ‘n nuwe begin vir Liela en Piet, en Sarie se eie blydskap oor Stienie se terugkeer. Die intrige is lig en episodies, maar dit werk as ‘n karaktergedrewe storie met warmte en hoop. Tog is dit meer ‘n brief as ‘n volwaardige kortverhaal – min spanning of klimaks, en die lengte voel effens uitgerek met al die anekdotes. Dit is vermaaklik en hartlik, maar nie diep nie.

 

7. ‘n Stil besluit

 

Leo se storie op Mauritius met die Piña Colada as katalisator vir herlewing is poëties en sensories ryk – die terras, see, drankie se geskiedenis en geure bou ‘n atmosfeer van vrede en moontlikheid. Die intrige is subtiel: Leo se innerlike stilte word stadig verbreek deur Lien se storie en die drankie. Die tema van nuwe begin voel organies – nie dramaties nie, maar stil en seker. Die taal is beeldryk en vloeiend, met goeie beskrywings. Tog bly die konflik baie intern en vaag (wat presies was Leo se “stilstand”?), en die einde voel bietjie plotseling. Dit is een van die mooiste kortverhale, maar kon meer spanning of ‘n duideliker klimaks gehad het.