September 2026 – My Opinie projek – Kommentaar en uitslae

Baie geluk aan hierdie 10 lede!

WENNERS

BRONS

(1) No. 9    Martha Maria Jones MET Gety

(2) No. 14  Anja Nel MET Lente in die skoolgange

(3) No. 13  Surika van der Merwe MET Droom

 

SILWER

(1) No. 16  Nicola Brown MET Die museum van verlore mense

(2) No. 10  Charles Skeen MET Wetenskap

(3) No. 11  Pierce van Tonder MET My rugsakdae

 

GOUD

(1) No. 4   Marlene Erasmus MET Al wat sy kon red

(2) No. 6.  Marlene Erasmus MET Erosie

(3) No. 12  Hester Steenkamp MET In perpetuum

 

PROSA

(1) No. 8     Hester Steenkamp MET Geld praat die hartste

(2) No. 10   Nicola Brown MET Ons is nie meer mensie nie, ons is profiele

(3) No. 7     Marlene Erasmus MET “Ek het nie tyd nie”

 

VERHALE

(1) No. 7  Ilana Oosthuizen MET Geagte dominee Vark

(2) No. 8   Ilana Oosthuizen MET Operasie Skoonouers

(3) No. 3   Amanda de Meillon MET Bottel die son

 

KOMMENTAAR

 

BRONS

9. gety

Hierdie vryevers slaag uitstekend in die opdrag.  Geen rym of vaste vorm, eie onderwerp, en digterlike taal bly sterk. Die beelde van “vergete vokale soos voëls”, “see-sagte sillabes” en “klein fossiele van die tong” skep ’n tasbare, sensuele atmosfeer. Die oorgang na die kind, soldate en die verdwene digter voeg emosionele diepte by sonder om die digtheid te verloor. Die slotreëls is treffend en onvergeetlik. Spelling en ritme is feitlik foutloos; slegs ’n paar klein leesteken keuses sou die vloei nog verder kon verfyn. ’n Sterk, volwasse gedig.

13. Droom

‘n Goeie vryevers sonder rym of strak vorm en die onderwerp is keurig. Dit lees egter meer soos ’n manifes of “prosaverklaring” as ’n afgeronde vers. Die herhalende “Ek wil…”-struktuur dra die intensiteit, maar die beelde bly meestal letterlik en die taal verloor digterlike spanning. Spelling is goed, tog voel die reëls soms prosaïes. Die slotbeeld van die klein liggie red die stuk gedeeltelik, maar die geheel mis die kompakte krag wat digterlike vryevers kenmerk. Potensiaal is opmerklik, maar die vers intensiteit kan versterk word.

14. Lente in die skoolgange

Dit voldoen aan die vryevers-vereistes en die onderwerp is herkenbaar. Die teenstelling tussen winterse koue en lente-vrolikheid werk, maar die beelde bly oppervlakkig en die herhaling van “koue” en “vervang” word voorspelbaar. Die vers ontbreek aan die skerp, onverwagte wending of sensoriese detail wat ’n kort vryevers onvergeetlik maak. Die atmosfeer word wel oortuigend geskets, maar die digterlike spanning kan sterker wees. ’n Eenvoudige, opregte poging wat wel ruimte laat vir ‘n verbetering.

 

SILWER

 

2. Die paaie is twee

Hierdie vers voldoen nie ten volle aan die vryevers-vereiste nie: daar is duidelike rym (storms/strewe, koers/steeg, saak/geraak) en ’n redelik vaste, predikende struktuur. Die onderwerp is uniek en die boodskap helder, maar die digterlike beelde bly oppervlakkig en die taal neig na moraliserende prosa. Ongelukkig voel die reëls voorspelbaar. ’n Opregte geloofsgedig, maar die gebrek aan vrye vorm en digterlike spanning maak dit minder geslaagd binne die voorgestelde kriteria.

3. Alweer hartseer gekoop

Daar is rym en ’n herhalende, byna liedagtige struktuur wat teen die vryevers-opdrag indruis. Die emosionele intensiteit is opreg en die tema van herhaalde teleurstelling kom duidelik deur, maar die beelde (“tranedal se watermerke”, “ysigheid”) bly konvensioneel. Spelling is goed, al is die sintaksis soms lomp. Die slot herhaal die openingsreël sonder werklike verdieping. Die stuk lees meer soos ’n klaaglied as ’n digte vryevers. Verskoon tog die sterk bewoording in my kommentaar. Ek poog om jou aan te spoor en nie om venynig te wees nie.

8. Skimme

Die vrye vorm is duidelik: geen strak rymskema nie en die reëllengtes wissel. Die sentrale beeld van die skim as skadu van die self is interessant, maar die formulering word herhalend en vaag (“skimagtig jou strofes”, “hersenskim”). Daar ontbreek egter skerp, konkrete detail wat die abstrakte idee sou anker. Die slotvraag is belowend, maar die geheel bly ietwat verwater. ’n Sterker gedig is moontlik met strenger redigering.

10. Wetenskap

Die vers beweeg vry en die tipografiese verspreiding ondersteun die denke. Die onderskeid tussen wetenskap as Godgegewe vrug en as “idiologie van mense-idiotika” is sterk, en die konkrete voorbeelde (cochlear, bioniese oë) gee die abstrakte argument vlees. Spelling is deurgaans goed. Die slot teenstelling met die dwaas werk doeltreffend. ’n Oortuigende, meningryke vryevers wat die kriteria goed nakom en die impak behou.

11. My rugsakdae

Die vrye vorm is duidelik en die metafoor van die rugsak as las van die verlede is konsekwent. Die wisseling tussen oggendlig, tee, skadu’s en die finale draai na die son skep ’n oortuigende emosionele boog. Let op spelling nl. “hierde”. Die digterlike stem voel outentiek en die slot reël sluit die gedig netjies af. ’n Geslaagde, persoonlike vryevers met goeie ritme en beeldkrag.

15. Uit stof

Die vryevers-vorm is duidelik en die spieëlbeeld as sentrale motief word subtiel ontwikkel. Die beweging van vrees na rus in die “warm droesem van onthou” is digterlik oortuigend. Spelling en sintaksis is goed. Die digtersnota verduidelik eerder as dat dit versterk; die gedig self staan sterk genoeg. Die slot (“net ek”) is eenvoudig en treffend. ’n Beheerde, introspektiewe stuk wat die kriteria suksesvol nakom.

16. Die museum van verlore mense

Hier word die vryevers-kriteria uitstekend nagekom. Die museum as metafoor is oorspronklik en konsekwent uitgewerk: reënwater, roes, die klein skoen, die gedekte tafel, die leë stoele en uiteindelik die spieël. Elke detail dra emosionele gewig sonder oordadige verklaring. Spelling is foutloos en die ritme beheers. Die slotbesef dat die digter self die laaste verlore mens is, is skerp en onvergeetlik. ’n Sterk, volwasse gedig.

 

GOUD

 

1. Deur my oë (Dialoog met ’n groot Albatros)

Die stuk is ‘n vryevers sonder rymskema en die onderwerp is vars. Die dialoogvorm tussen mens en Albatros skep ’n helder rentmeesterskap-boodskap, maar die herhalende aanspreekvorm (“rentmeester van die Groot Meester”) word gou voorspelbaar en die taal neig na prosaïese verduideliking. Spelling is korrek, tog ontbreek digterlike densiteit; baie reëls lees soos direkte spraak eerder as verdigte beeldspraak. Die ekologiese waarskuwing is oortuigend, maar die lengte en herhaling verswak die impak. ’n Eerlike poging met ‘n sterk tema, dog die digterlike spanning kan strenger beheer word.

4. Al wat sy kon red

In jou vers word die vryevers-kriteria uitstekend nagekom. Die verhaal van die dertienjarige Sonika is konkreet, emosioneel beheers en sonder oorbodige sentiment. Elke detail – die klein lyfie, die modder, die verdwene huis – dra gewig. Spelling en ritme is foutloos. Die slotreëls oor hoe swaar drie jaar kan wees, is skerp en onvergeetlik. Die digter vermy verklaring en laat die beeld self praat. ’n Treffende, volwasse narratiewe vryevers met uitsonderlike densiteit en menslikheid.

5. Bewerk en bewaak…

Die vrye vorm is duidelik en die onderwerp eg en vars. Die teenstelling tussen digitale verslawing en moederaarde se lyding is kragtig, en die konkrete beelde (LED-oë, shacks, kettingsae, kameeldoringboom) gee die betoog vlees. Spelling is goed. Die lengte en herhaling van “klik en kyk” en “ween” word egter soms oodadig; die digterlike spanning verslap midde-in die aanklag. Die slot met die Meester se traan en die opdrag “bewerk en bewaak” sluit die stuk sterk af. ’n Ambisieuse, meningryke gedig wat met strenger redigering nog skerper sou wees.

6. Erosie

Die vryevers-vorm is suiwer en die interteks met Camões word subtiel verwerk. Die see as erosiekrag wat Adamastor stadig afbreek, is oorspronklik en konsekwent. Beelde van sout in klipplooie, haarfyn skeure en naamloos sand is digterlik skerp. Die slot – dat die digter elke keer iets saamneem – is subtiel en kragtig. ’n Beheerde, volwasse gedig met uitstekende ritme en intertekstuele diepte.

7. Nadat ons een was

Kort, vryever sonder rym. Die fragmentasie van die eie-ek na skeiding word visueel en ritmies uitgebeeld. Die beelde (“letsel jou bestaan”, “kaartkontoere oor my lyf”) is doeltreffend, maar die stuk bly ietwat sketsagtig; die emosionele gewig word aangedui eerder as volledig ontgin. Die leë wieg is ’n sterk motief. ’n Belowende, kompakte vryevers wat met ’n enkele skerp wending nog meer sou tref.

12. In perpetuum

Vrye vorm, vars onderwerp. Die verlange word konkreet gemaak deur die bleek bed, die koffie en die rekende gang. Die teenstelling tussen oggend en aand werk, en die slotbeeld van eggo’s is treffend. Die digter hou die toon beheers sonder oordaad. ’n Suiwer, emosioneel akkurate vryevers met goeie digtheid en stil krag.

17. Grou gisters

Die vryevers-kriteria word nagekom. Die metafoor van opdrifsels wat mure vorm, is helder en konsekwent. Die beweging van wanordelike herinneringe na afgesonderde stilte voel outentiek, maar die beelde bly ietwat generies; ’n skerper konkrete detail sou die abstrakte idee sterker veranker het. Die slot laat die spanning oop. ’n Beheerste, introspektiewe stuk met digterlike potensiaal.

 

PROSA

 

1. Die word wat meer sê as wat ons dink

Hierdie opiniestuk is deeglik opgebou en die sentrale stelling – dat ’n opinie meer oor die spreker as oor die saak sê – word oortuigend ontwikkel. Die etimologiese agtergrond en die onderskeid tussen doxa en epistēmē gee die argument intellektuele gewig sonder om swaar of pretensieus te word. Spelling en sinbou is deurgaans korrek. Die toon bly nugter en respekvol. Die stuk slaag as sterk opinie omdat dit die leser tot selfondersoek nooi eerder as om te predik. ’n Volwasse, goed gekonstrueerde bydrae.

2. Die stem in sy are

Al word hierdie stuk as prosa aangebied, lees dit eerder soos ’n kortverhaal of dramatiese monoloog. Die emosionele kern – die ontdekking van ’n leuen oor afkoms – is sterk, maar die opinie-element ontbreek grotendeels. Dit is eerder ’n verhaal as ’n oortuigende meningstuk. Die atmosfeer is dig, en die slotbeeld van die horlosie treffend. Binne die prosa-kriteria mis dit egter die duidelike argumentatiewe dryfveer. As blitsfiksie sou dit sterker geëvalueer kon word.

3. Menswaardigheid, tegnologie, teologie en mensbeeld – “Wat het ons tot stand gebring?”

’n Sterk, deurdagte opiniestuk met ’n helder sentrale vraag. Die verwysing na Sheila Cussons en Hirosjima gee historiese diepte, terwyl die kritiek op tegnologie-afhanklikheid aktueel en oortuigend bly. Spelling en konstruksie is deurgaans korrek. Die toon is ernstig sonder om te moraliseer, en die slotlys versterk die boodskap. Die argument dat tegnologie die mens moet dien en nie andersom nie, word logies en emosioneel ondersteun. ’n Geslaagde, meningryke bydrae.

4. Genadedood

Die skrywer neem ’n duidelike standpunt in en die argument word vanuit praktiese en emosionele hoeke ontwikkel. Die onderskeid tussen selfdood en genadedood is nuttig, al is die redenering soms ietwat vereenvoudig. Die persoonlike slot versterk die oortuiging. ’n Direkte, eerlike opiniestuk wat die kriteria bevredigend nakom.

5. Jy is nie jou diagnose nie

Hier word ’n oortuigende mening helder uitgespreek: ’n diagnose definieer nie die mens nie. Die verwysing na neuroplastisiteit en die plasebo-effek gee die argument wetenskaplike steun, terwyl die skrywer se ervaring as kruiekundige dit persoonlik maak. Spelling en konstruksie is korrek. Die toon is bemoedigend sonder om naïef te word. Die stuk slaag as sterk opinie omdat dit hoop bied sonder om kompleksiteit te ontken. ’n Gesonde, goed gekonstrueerde bydrae.

6. Die glorieryke kuns van wag voor die Morse kode

’n Lewendige, nostalgiese opiniestuk met ’n duidelike standpunt teen die ongeduld van die digitale era. Die konkrete herinneringe aan filmrolle, posbusse en boodskapboekies is treffend en oortuigend. Die toon is humoristies sonder om sarkasties te word. Die kritiek op huidige selfoonkultuur bly skerp maar nie grof nie. Die stuk is sterk omdat dit die verlies aan geduld tasbaar maak. ’n Vermaaklike en oortuigende bydrae.

7. “Ek het nie tyd nie”

Hierin word ’n helder, oortuigende mening ontwikkel: die probleem is nie tydgebrek nie, maar swak tydsbestuur. Die argument is logies opgebou en die toon bly nugter en selfkrities. Sinbou is uitstaande. Die skrywer vermy prediking en nooi eerder tot eerlike selfondersoek. Die slotvraag is treffend. ’n Sterk, praktiese opiniestuk wat die kriteria uitstekend nakom.

8. Geld praat die hartste

’n Kragtige, persoonlike opiniestuk oor die Stampriet-akwifer. Die skrywer se stem as boervrou gee die argument emosionele en morele gewig. Die herhaalde vraag “Wat kos ’n akwifer?” is doeltreffend. Die toon is hartstogtelik sonder krutaal. Die stuk slaag omdat dit die leser dwing om geld teenoor water te weeg. ’n Sterk, oortuigende bydrae met duidelike morele dryfveer.

9. Pandora jou indringer

’n Uitgebreide, hartstogtelike aanklag teen selfoonkultuur. Die skrywer se mening is ondubbelsinnig en die voorbeelde (koffiewinkel, verkoopsoproepe, kinders) is konkreet. Spelling en sinkonstruksie is oorwegend korrek, al is die lengte en herhaling soms oormatig. Die toon bly skerp en oortuigend. Die argument verloor soms fokus weens die hoeveelheid voorbeelde, tog bly die sentrale oortuiging helder. ’n Sterk, persoonlike opiniestuk met digterlike digtheid.

10. Ons is nie meer mense nie, ons is profiele

’n Skerp, oortuigende kritiek op sosiale-media-identiteit. Die sentrale stelling word konsekwent ontwikkel en die teenstellings (foto teenoor werklikheid, likes teenoor karakter) is doeltreffend. Spelling en konstruksie is foutloos. Die toon is nadenkend eerder as moraliserend. Die slotuitnodiging om ongesiene goedheid te beoefen is treffend. ’n Volwasse, dig gekonstrueerde opiniestuk wat die kriteria uitstekend nakom.

 

VERHALE

1. Die laaste boom

Die verhaal voldoen aan die woordtelling en skep ’n treffende, simboliese oomblik. Die dialoog tussen seun, pa en boom is eenvoudig maar doeltreffend, en die tema van rentmeesterskap word helder oorgedra sonder oortollige verklaring. Spelling is korrek en die ontwikkeling logies. Die emosionele wending by die pa voel oortuigend. ’n Kompakte, moraliserende blitsfiksie met goeie digtheid.

2. Bella die reeksmoordenaar

Die stuk oorskry die 250-woordgrens aansienlik en die narratief breek op plekke in fragmente. Die galgtou-motief is interessant, maar die ontwikkeling bly vaag en die slot skok eerder as om te tref. Spelling is oorwegend goed, tog ontbreek duidelike karakterontwikkeling en ‘n spanningsboog. Die storie voel meer soos ’n skets as ’n afgeronde blitsfiksie. Die beperkte woordtelling word nie doeltreffend benut nie.

3. Bottel die son

Binne die woordgrens en met ’n lieflike, onskuldige toon. Die verrassing met die vuurvliegies werk subtiel en die ouma-kleindogter-verhouding voel outentiek. Spelling is korrek en die ontwikkeling netjies. Die storie skep ’n warm, onvergeetlike oomblik sonder oordaad. ’n Geslaagde, teer blitsfiksie wat die beperkte ruimte optimaal benut.

4. Vyf-en-veertig minute van hel

Kort en intens, met sterk sensoriese beelde van bloed, sand en dood. Die oorlog word doeltreffend geskets en die slot – “More is net nog ’n dag” – is treffend. Spelling is goed. Die ontwikkeling is bondig maar dra die hel van die oomblik oortuigend oor. ’n Harde, kompakte blitsfiksie met goeie digtheid.

5. Bed E6

Die storie bly net onder die grens en die ironie van die vergeetagtige oom is subtiel en treffend. Spelling is korrek en die ontwikkeling logies. Die suster se ontdekking van die kaartjie gee die slot ’n stil krag. Karakterisering is spaarsaam maar doeltreffend. ’n Beheerste, menslike blitsfiksie met goeie emosionele “nalatenskap”.

6. ‘n Vleiland sneuwel

Binne die woordtelling en met ’n duidelike emosionele boog. Die teenstelling tussen herinnering en huidige vernietiging is treffend, al is die slot ietwat didakties. Spelling is goed. Die ontwikkeling is eenvoudig maar doeltreffend. ’n Eerlike, nostalgiese blitsfiksie wat die verlies van natuur konkreet maak.

7. Geagte dominee Vark

’n Humoristiese, goed ontwikkelde blitsfiksie binne die opdrag grense. Die misverstand oor die vark en die daaropvolgende chaos by die pastorie is komies en oortuigend. Spelling is korrek en die tempo vinnig. Die slotbeeld van die deeg-mummie is onvergeetlik. ’n Vermaaklike, netjies gekonstrueerde storie wat die beperkte ruimte optimaal benut.

8. Operasie Skoonouers

Binne die woordgrens en met uitstekende komiese spanning. Die pampoen-ontploffing en die desperate pogings om die skoonouers te beïndruk is lewendig en oortuigend. Spelling is goed. Die ontwikkeling bou netjies tot die finale ramp. ’n Vermaaklike, digte blitsfiksie met goeie ritme en visuele krag.

9. Vlak voor haar oë

Die storie bly op die limiet en die oorgang van alledaagse oorweldiging na die skielike aanval is skerp. Die ontwikkeling voel egter ietwat gebroke; die skryfstryd en die geweld word nie ten volle geïntegreer nie. Die slot is skokkend maar die emosionele boog kon sterker wees. ’n Belowende, intensiewe poging.

10. Genoeg

Binne die woordtelling en met ’n donker, beheerste toon. Die droom van geweld en die stil ontwaking skep ’n onheilspellende spanning. Die ontwikkeling is subtiel en die slot – die mes vir aandete – is treffend ironies. ’n Sterk, sielkundige blitsfiksie met digte atmosfeer.

11. Wanneer dit saak maak

Presies op die limiet en met ’n oortuigende morele kern. Die speelgrond-konfrontasie is eenvoudig maar doeltreffend, en die karakterontwikkeling van die skaam Sus is geloofwaardig. Die slotreël is treffend. ’n Warm, menslike blitsfiksie met goeie emosionele residu.

12. Lien se wedloop

Binne die grens en met ’n helder interne konflik. Die druk om te presteer word konkreet gemaak en die besluit om haar eie stem te vind voel oortuigend. Die ontwikkeling is netjies en die slot bevredigend. ’n Beheerste, introspektiewe blitsfiksie met digterlike digtheid.

13. Ontdekking

Die storie oorskry nie die woordtelling nie en die teenstelling tussen poolprestasie en verlore verhouding is treffend. Die ontwikkeling is spaarsaam maar emosioneel doeltreffend. Die slotverlange na die gewone “Netflix and chill” is menslik en onvergeetlik. ’n Sterk poging.