Die Glorieryke Kuns van Wag teenoor die Moderne Morse-Kode (629 woorde)

Ek verlang na die dae toe geduld nog ’n nasionale sport was. Vandag leef ons in ’n wêreld waar mense ’n emosionele ineenstorting kry as die mikrogolfoond langer as dertig sekondes neem, maar in die 80’s en 90’s was ons geharde veterane van die wagkamer van die lewe. En dit was ’n oneindig makliker, skoner tyd.

Neem nou maar die antieke towerkuns van die mik-en-druk-kamera. Dit was nie ’n foon wat dadelik jou plooie digitaal wegstryk nie; dit was letterlik ’n meganiese geloofsprong. ’n Enkele rolletjie film was soos ’n tydkapsule wat drie verjaarsdae, ’n kersfees en ’n twyfelagtige familiebraai moes huisves. Die insit van daardie film was ’n chirurgiese operasie op sy eie; as die gaatjies nie reg gehaak het nie, of die kameradeurtjie het per ongeluk ’n strepie Hoëveldse sonlig gekry, was jou herinneringe eenvoudig nie verewig nie.

Ons het die risiko geloop vir ’n hele pak foto’s wat bestaan uit niks anders as Oupa se reusagtige, wankelrige duim oor die lens nie, of ’n reeks identiese groepsfoto’s omdat almal bang was die flits werk nie. Maar daardie oomblik by die nasionale apteek, wanneer jy betaal het vir die vinnige een-uur-ontwikkeling, was pure, onverdunde adrenalien. Om daardie koevert oop te skeur en gesigte te sien waarvan jy reeds vergeet het, was ’n binnenshuise feesviering.

Net soos die posbus. Die daaglikse pelgrimstog na die poskantoor met daardie klein sleuteltjie was ’n heilige ritueel. Die hol klank van ’n leë posbus was wel ’n oombliklike teleurstelling, maar dit is dadelik vervang met ’n romantiese hoop: Môre is die groot dag. In daardie dae het mense nog geweet hoe om te spel. Elke woord op daardie geurige skryfpapier van Cardies of CNA was sorgvuldig oorweeg, geweeg en met presiese deernis neergepen. Tieners het skryfpapier uitgeruil soos kosbare valuta omdat ons omgegee het hoe ons siele voor die ontvanger lyk.

Dink ook aan daardie dae wanneer ons as kinders alleen by die huis gelaat is met niks anders as die betroubare boodskapboekie nie. Daardie boekie was ’n kunswerk op sy eie – flenters en verweer deur die jare, met name alfabeties gerangskik en boodskappe wat sorgvuldig in verskillende kleure penne ingevul is. Soms het paniek ingeskop en het jy heeltemal vergeet om die nommer neer te skryf. Maar die punt is: ons het oorleef. Mense was gelukkig om onbereikbaar te wees. As jy vandag egter waag om nie jou selfoon binne die tweede lui te antwoord nie, neem die hele familie aan jy is deur ’n meteoriet getref.

Vandag? Vandag stuur mense vir jou ’n WhatsApp-boodskap wat lyk soos ’n tegniese fout in ’n morse-kode-masjien. Jy sit met ’n string letters soos “hvndg jms hrh” en jy moet soos ’n argeoloog probeer uitpluis wat die persoon eintlik probeer sê. Dit is ’n tragikomiese agteruitgang van die menslike spraak.

Terwyl ons destyds in die dorps- en mynparkies geboer het met Bok in die hok, vroteier, wegkruipertjie, en koljander koljander, is vandag se samelewing omskep in ’n horde digitale zombies. Dit is byna pateties om te aanskou hoe kinders, tieners en selfs gerespekteerde grootmense se nekke in ’n permanente 45-grade-buiging vasgesluk is deur hul tablette en selfone. Hul breins word daagliks besoedel deur die meedoënlose jag na die volgende dopamien-hupstoot. Hulle weet presies waar die opneem-knoppie is en sweep hulself in ’n ligte paniek in om dop te hou hoeveel “likes”, “shares” en oppervlakkige kommentaar daardie twintig-sekonde-video gaan kry. ’n Hele generasie se geluk hang af van die goedkeuring van vreemdelinge op ’n skerm.

Ja, die 80’s en 90’s was dalk stadiger. Ons moes wag vir die foon, ons moes wag vir die foto’s, en ons moes wag vir die pos. Maar in daardie wag het ons werklik gelewe. Dit was spesiaal, dit was eg, en dit was veral baie beter.

Ek mis dit.

—oooOooo—

© Ilana Oosthuizen, 2026

Rapporteer inhoud

• Issue: *
  Kopiereg inbreuk vuil taal Ongeldige Inhoud
• Your Name: *
  
• Your Email: *
  

• Details: *
  

Handig verslag