Orde-Dans uit die As van Chaos

Pieter sit langs Buks Appelblaar se vuurtjie in afwagting van hom om een van sy nuutste stories aan te hoor. Buks en drie van sy vriende het so pas teruggekeer ná drie dae se jag tussen die duine van die Kalahariwoestyn.

Skielik kom daar ’n geweldige wind oor die duine aangerol en swiep die kole van die vuur soos verskietende sterre die hemelruim in. Oral rondom hulle word die veld aan die brand gesteek met reuse kletterend vlamtonge aangedryf deur ’n woedende wind. Verskrik spring Pieter regop terwyl hy hardop vra: “Is dit dan die oordeelsdag?” Daar heers ’n absolute chaos onder die mense wat gil en skree terwyl hulle oorbluf en verward in alle rigtings hardloop.

Die naghemel is so rooi soos ʼn reuse vuuroond en die lug gevul met rook en stof van roet.
Modderhuise kraak nog onder die hitte en die grasdakke gloei soos sterre in die donker. Die vuur spoel in ʼn vloed van vlamme soos ’n tsunami deur die hutte.

In die middel van die vlakte staan Buks Appelblaar verstar van ongeloof en skok na die chaos, sy bors kloppend soos ’n drom. ‘Ek keer ná drie dae se jag terug, net om my eie kamp in chaos te vind’, dink hy met trane in sy oë. Sy eie mense, sy vrou, sy kind, sy susters, en sy broers, is êrens in die donker. “Hulle is seker uitasem geskreeu van vrees,” dink hy hardop. Hy kon sweer hy hoor hulle roep na hom, maar die rook het almal se stemme saamgesmelt in een dowwe gegons wat klink soos ’n Babelse verwarring .

Dan, net so skielik as wat hy sy verskyning gemaak het, het die wind gaan lê. Buks Appelblaar kniel neer en vat ’n handvol van die as, kyk daarna en strooi dit in die warm lug. Die plek waar sy hut was, is nou net ’n roetswart smeulende askring. Sy binneste voel soos daardie kring – uitgebrand, sonder middelpunt.

“Buks!” roep iemand deur die rook. Dit is sy ouma, Nabas – haar stem is vreesbevange-skril. Sy kom na hom toe aangehardloop, haar gesig oortrek van die as en roet. “Die wind het die vuur gebring. Ons het nie tyd gehad nie. Alles is weg.”

Buks kyk na haar en sien hoe haar oë angsvol heen en weer beweeg, soos die van ’n verbouereerde bok wat in ’n strik vasgevang is. Hy wil haar vra oor sy kind, oor sy dogtertjie, maar die woorde bly in sy keel vassteek. Hy voel net die hitte in sy longe.

Die mense skarrel soos springhase rondom hom. Sommige dra kruike water, ander sleep hout weg. Chaos heers in hul binnekring. Niemand weet waarheen nie. As ek, as die leier van my mense niks doen nie, sal ons almal net as word, dink Buks by homself, terwyl hy stadig na die groot Kameeldoringbome toe loop op die kant van die duineveld.

Onder een Kameeldoringboom lê ’n trom, half in die sand, half met roet bedek. Hy tel dit op. Die vel is nog gespanne, al is dit swart gesmeer van die roet. Hy vee dit met sy hand af en druk die trom styf teen sy bors vas. Sy hart slaan in dieselfde ritme.

“Wat maak jy daar, Buks Appelblaar?” sny ouma Nabas se stem soos ’n spies deur die rook wat oor hul nedersetting hang.

“Ons moet weer ’n middelpunt hê,” sê Buks. Sy stem is sag, maar vasberade.
Hy dra die trom terug tot in die middel van die vlakte. Mense kyk na hom soos na ’n malman.

“Hoe kan hy speel terwyl hulle alles verloor het?” vra een hardop. ?”
Buks Appelblaar ignoreer die vraag en gaan sit op sy hurke waar die vuur sy hut verbrand het. Dan lig hy sy hande op en slaan op die trom. Boom … Boom … Boom …

Die klank sny deur die geroep en gehuil. ’n Enkel ritme, Boom … Boom … Boom … Stadig maar seker begin die chaos onder sy mense bedaar en beweeg hulle in die rigting vanwaar die geboom-boom van die trom kom.

Die kinders, met hul grys as bedekte gesigte, is eerste om al dansende nader te kom. Die vrouens wie se hande vol potte en kruikies is, sit dit net daar neer en begin ritmies handeklap, dans en saamsing. Die mans, uitgeput van vuur doodslaan, kom nader en kniel langs Buks Appelblaar. Twee van hulle begin om weer ’n nuwe vuurtjie vir hom te maak. Soos ’n hart wat weier om te stop hou die trom ritmies aan boom … boom … boom.

Dít is dan ook die oomblik waarop absolute chaos die knie voor orde buig, nie omdat die huise weer herbou gaan word nie, nie omdat die vuur geblus is nie, maar omdat Buks Appelblaar besluit het om nie die as as die einde te sien nie. Hy het dit as begin gemaak. Begin van ’n nuwe lewe vir hom en sy mense.
Dan begin hy luidrugtig sing met ’n stem luider as die wind:

“Uit die vuur, uit die rook,
kom ons weer, kom ons soek.
Ons harte klop, ons voete leef,
die as is donker, maar die maan gee lig …”

Buks Appelblaar se mense begin saam sing, hul stemme sagter, maar in harmonie met syne. Saam vorm dit ’n sirkelklank. ’n Sirkel van eenheid, díé een vorm wat die vuur nie kon uitwis nie.

Teen dagbreek lê die vlakte nog vol as en gebrande hout, maar in die middel is ’n kring van mense, om ’n vuur wat weer brand – hierdie keer beheersd, klein, warm. Bo die vuur hang ’n pot water. Kinders slaap teen hul ma’s. Mans sit met hul hande op hul knieë. In die middel sit Buks Appelblaar nog steeds by sy trom. Hy is nou stil, sy hande rus op die vel. Hy kyk met moeë oë op na die son wat opkom oor die duine.

Hy weet hulle hutte sal stadig weer herbou word. Hy weet die wild sal op jagtogte eers skaars wees, want hul voorraad het verbrand. Hy weet nie of elkeen van sy mense dit gaan oorleef nie, maar hy weet dít: Hy het die sirkel teruggebring.
Hy fluister vir homself: “Chaos sal altyd kom, maar ons klop sal altyd harder as chaos wees.”

Buks Appelblaar se nedersetting was nooit weer dieselfde nie. Die bome wat afgebrand het, het nie weer hul takke herstel nie. Die mense het nuwe hutte gebou rondom daardie plek waar Buks Appelblaar die trom geslaan het. Daardie sirkel het ’n nuwe sentrum geword.

Wanneer die wind weer gevaarlik begin gons het, het hulle nie gevlug in paniek nie, hulle het begin sing, gedans en ritmies handegeklap, terwyl Buks se trom boom … boom … boom …
Hulle het geleer: orde begin by die hart wat klop in die middel van chaos.

En Pieter? Wel, hy was sprakeloos-verstom oor die wyse waarop Buks Appelblaar die chaos in orde omskep het. Om ’n ou Boesmangesegde te gebruik: “Hy het op sy hurke gaan sit sodat sy siel sy liggaam kan inhaal.”

————————————————oooOOooo——————————————————–
©Pieter Mostert
(Woordtelling = 1184}

Rapporteer inhoud

• Issue: *
  Kopiereg inbreuk vuil taal Ongeldige Inhoud
• Your Name: *
  
• Your Email: *
  

• Details: *
  

Handig verslag