Spieëlhand van sand [’n gedig van ’n jong Boesmanseun]

my linkerhand dra sand
soos ’n kind wat wind verstaan
ek skryf nie reg nie, sê hulle
maar my lyne volg wildspore
wat saggies loop in die sand

ek het nooit regs gejag nie
soos die manne met speer en reël nie
ek het linksom geswaai in die dromedans
as die sterre agteruit beweeg
en stilte sonder woorde praat

die eland kyk my skeef aan
ek trap buite die kring
maar in my hand is ’n ritme
’n asem wat lank terug gehoor is
wat nie in boeke pas nie

ék is die een wat droom van Naoea
wat links loop waar die sand sag is
ék is die een wat hoor
hoe Kaggen lag in die agterspoor
ék is die een wat weet dat die wêreld
nie ’n reguit lyn is nie

die wêreld is nie reguit nie
ék, met my spieëlhand van sand
lees tyd agteruit
in voetspore wat vergeet is
soos ’n kind wat wind verstaan

my linkerhand dra die sand
en niks in my is verkeerd nie
net anders
soos stilte wat beweeg

©Pieter Mostert

TER WILLE VAN DUIDELIKHEID GEE EK OOK DIE VOLGENDE NOTAS EN ONTLEDING VAN MY GEDIG AAN DIE LESER DEUR:-
• In Boesmanwysheid is die linkerhand nie ’n fout nie, maar ’n fluistering van die wêreld se ander waarheid. Hierdie gedig is geskryf as ’n spieël, nie net van liggaam nie, maar van gees.
• Ek het hierdie spieëlgedig saamgestel uit my persoonlike notas tydens my vele gesprekke met Buks Appelblaar, leier van ’n groep Boesmans in die suidelike Kalahari van Botswana.);
• Naoea = By monde van die Boesmans in die Kalahari is Naoea die Hoogste Wese in die tradisionele geloofstelsels van die Boesmans;
• Kaggen = die bedrieër-god wat volgens die Boesmans van gedaante kon verander deur soms die vorm van ’n Mantis, ’n Slang of ’n Eland aan te neem;
• Geplaas in die mond van die jong Boesmanseun, wys hierdie spieëlgedig op die emosionele, kulturele en spirituele dimensies van linkshandigheid as simbool van andersheid. Die teks maak gebruik van Boesman-beeldspraak soos o.a. wildspore, eland, dromedans, Naoea en Kaggen), om die liggaamlike geheue en liminale padwandeling van die linkshandige as inheemse metafoor vir nie-konformiteit te raam;
• Hierdie gedig funksioneer as ’n liriese sirkel in die sin dat die tweede helfte daarvan ’n weerspieëling van die die eerste is, maar her-orden die beelde en betekenisse;
Hierdie vorm weerspieël die kringpatrone van die trance-dans, en herinner aan die sikliese tydsbesef van die Kalahari-Boesmam (San);
• Simboliek van die “manne met speer” (Historiese betekenis) = Verteenwoordig die klassieke jagter/vegter-figuur: manlik, regshandig, aggressief;
Die speer is nie net ‘n wapen nie, maar ‘n simbool van lineêre aksie, oorheersing en beheer van ruimte;
Kontras met linkshandigheid:
Linkshandigheid word hier voorgestel as ’n verset teen daardie dominante, geweld-gelaaide paradigma;
Die spreker kies nie die pad van aanval of verdediging nie, maar ’n ander rigting: waarneming, gevoel en verbinding;
• Simboliek van die “reël” in die figuurlike sin van die woord = sosiale norme, reël-sisteme, voorskrifte, riglyne vir wat as aanvaarbaar, reg of normaal gesien word;
• As instrument van uitsluiting:
Die “reël” bepaal wat binne en wat buite val;
Linkshandigheid, as iets buite die norm, word dus daardeur ge-“reël,” of eintlik ‘uit-gereël’;
• Die “Spieël”-weerkaatsing van homself. Die digter definieer homself negatief:
“Ek is nie soos húlle nie;” en
Dit is nie ’n rebelse selfverheffing nie, maar ’n erkenning van verskil, dus ’n liminale identiteit wat in die spieël van die dominante kultuur reflekteer, maar nie daartoe behoort nie.

Rapporteer inhoud

• Issue: *
  Kopiereg inbreuk vuil taal Ongeldige Inhoud
• Your Name: *
  
• Your Email: *
  

• Details: *
  

Handig verslag